เมื่อกฎหมายควบคุมอาคารและมาตรฐานอัคคีภัยมีการปรับปรุงให้เข้มงวดมากขึ้น อาคารสูงหรืออาคารพาณิชย์ที่สร้างมานานจึงต้องเผชิญกับความท้าทายครั้งใหญ่ นั่นคือการปรับปรุงโครงสร้างเพื่อเพิ่มระบบความปลอดภัย โดยเฉพาะการเพิ่มบันไดหนีไฟให้เพียงพอและได้มาตรฐาน
การเพิ่มบันไดหนีไฟในอาคารเดิมไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะส่วนใหญ่มักจำเป็นต้องเจาะตัดเปิดช่องพื้นคอนกรีตทะลุผ่านหลายชั้นเพื่อสร้างช่องทางอพยพ ซึ่งถือเป็นงานวิศวกรรมโครงสร้างที่มีความเสี่ยงสูง หากวางแผนไม่ถูกต้อง อาจส่งผลกระทบต่อความเสถียรและความแข็งแรงของตัวอาคารโดยตรง บทความนี้จะพาท่านไปเจาะลึกกระบวนการ ตัดพื้นคอนกรีตสำหรับบันไดหนีไฟอย่างถูกวิธี เพื่อให้อาคารผ่านการรับรองตามกฎหมาย และปลอดภัยสูงสุดต่อผู้ใช้อาคาร
ข้อกำหนดและกฎหมายที่ต้องรู้ก่อนตัดคอนกรีตเจาะช่องบันไดหนีไฟ
ก่อนที่จะเริ่มลงมือเจาะตัดคอนกรีต สิ่งสำคัญที่สุดคือการทำความเข้าใจข้อกำหนดทางกฎหมาย และหลักวิศวกรรมควบคุมอาคาร เพื่อให้ช่องเปิดที่ตัดออกมาสามารถติดตั้งบันไดหนีไฟได้อย่างถูกต้องและผ่านการตรวจรับรอง
- ระยะและขนาดช่องเปิดที่ถูกต้อง: ตามกฎหมายควบคุมอาคาร บันไดหนีไฟต้องมีความกว้างขั้นต่ำตามที่กำหนด (เช่น ไม่น้อยกว่า 90 ถึง 150 เซนติเมตร ขึ้นอยู่กับประเภทและขนาดอาคาร) ทำให้การวางแผนตัดคอนกรีตต้องเผื่อระยะสำหรับโครงสร้างบันได ผนังกันไฟ และระยะความกว้างสุทธิที่คนสามารถวิ่งผ่านได้อย่างสะดวก
- ตำแหน่งการติดตั้งและการเชื่อมโยงพื้นที่: จุดที่จะตัดเปิดช่องพื้นต้องสอดคล้องกับระยะทางเดินไปยังทางออกฉุกเฉินที่กฎหมายกำหนด และที่สำคัญ บันไดหนีไฟนี้ต้องนำพาผู้ใช้อาคารออกไปสู่พื้นที่ปลอดภัยภายนอกอาคารได้โดยตรง ไม่ใช่เปิดไปเจอจุดอับ
- การประเมินวิศวกรและการกระจายน้ำหนัก (Load Redistribution): คอนกรีตชิ้นที่จะถูกตัดออกไป รวมถึงการเพิ่มน้ำหนักของโครงสร้างบันไดใหม่ จะทำให้พฤติกรรมการรับน้ำหนักของอาคารเปลี่ยนไป วิศวกรโครงสร้างจึงต้องคำนวณการกระจายน้ำหนักใหม่ทั้งหมด ก่อนที่จะอนุญาตให้ตีเส้นวางแนวตัดบนพื้นคอนกรีต
ความท้าทายทางวิศวกรรม การตัดคอนกรีตทะลุพื้นหลายชั้น
การเจาะช่องเปิดบนอาคารสูงเป็นงานที่ต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ เนื่องจากความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยอาจส่งผลต่อความมั่นคงแข็งแรงของอาคารทั้งหลังได้
- ความเสี่ยงในโครงสร้างอาคารสูง
- ระบบพื้น Post-Tension (PT Slab) และเหล็กเสริมหลัก: การเจาะตัดพื้นคอนกรีตอัดแรง (Post-Tension) มีความเสี่ยงสูงมาก หากใบตัดไปตัดโดนลวดสลิงอัดแรงที่กำลังรับดึงอยู่อาจทำให้สลิงขาด ดีด และเกิดอันตรายร้ายแรงต่อผู้ปฏิบัติงาน รวมถึงทำให้ระบบพื้นสูญเสียกำลังรับน้ำหนักทันที
- แรงสั่นสะเทือนต่อโครงสร้างเดิม: การใช้เครื่องมือเจาะสกัดที่ไม่เหมาะสมจะสร้างแรงสั่นสะเทือนสะสม ทำให้เกิดรอยแตกร้าวลึกในบริเวณรอบช่องเปิด และอาจส่งผลกระทบต่อความเสถียรของอาคารข้างเคียง
- การสำรวจก่อนการตัด (Pre-cutting Scan): เพื่อป้องกันอันตรายดังกล่าว ทีมงานต้องนำเทคโนโลยีสแกนคอนกรีตความถี่สูงมาใช้สำรวจลึกเข้าไปในเนื้อคอนกรีต เพื่อสร้างแผนที่ระบุตำแหน่งเหล็กเสริม สายไฟ ท่อน้ำ และแนวลวดสลิงอัดแรงอย่างแม่นยำก่อนเริ่มงานตัดทุกครั้ง
ขั้นตอนการปฏิบัติงานตัดคอนกรีตหนีไฟอย่างเป็นระบบ

เมื่อผ่านขั้นตอนการประเมินและสแกนพื้นที่เรียบร้อยแล้ว การปฏิบัติงานในไซต์งานจะต้องทำอย่างเป็นลำดับขั้นตอนเพื่อความปลอดภัยสูงสุด
- การตั้งระบบค้ำยันชั่วคราว: ถือเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุด ต้องมีการติดตั้งเสาค้ำยันรับน้ำหนักบริเวณใต้พื้นชั้นที่จะตัด รวมถึงยันต่อเนื่องลงไปถึงชั้นล่าง ๆ เพื่อรองรับน้ำหนักของก้อนคอนกรีตที่จะถูกตัดออก ไม่ให้พังทลายลงมา
- การกั้นพื้นที่และระบบความปลอดภัย: งานตัดคอนกรีตสำหรับบันได เป็นการตัดพื้นอาคาร โดยในอาคารสูงต้องมีการปิดซีลพื้นที่อย่างมิดชิดเพื่อป้องกันฝุ่นละออง และจัดทำระบบกั้นกักน้ำเสียจากใบตัด ไม่ให้รั่วซึมลงไปความเสียหายต่อชั้นล่าง รวมถึงตั้งการ์ดป้องกันของตก (Falling Hazards)
- การตัดแบ่งชิ้นงาน: วิศวกรจะคำนวณขนาดและน้ำหนักของก้อนคอนกรีต โดยแบ่งตัดเป็นบล็อกขนาดพอดี เพื่อให้สอดคล้องกับขีดความสามารถของอุปกรณ์ยกและการขนย้าย
- การยกและขนย้ายก้อนคอนกรีต: ใช้อุปกรณ์ยกเฉพาะทาง เครน หรือรอกไฟฟ้า ในการลำเลียงก้อนคอนกรีตออกจากพื้นที่อย่างนุ่มนวล โดยไม่ให้เกิดการกระแทกกับโครงสร้างเดิมของอาคาร
การเก็บงานและการเสริมความแข็งแรงหลังการตัด
หลังจากที่ตัดและขนย้ายก้อนคอนกรีตออกจากพื้นที่แล้ว งานยังไม่เสร็จสิ้นเพียงแค่นั้น การคืนความแข็งแรงให้โครงสร้างรอบช่องเปิดและการป้องกันอัคคีภัย ถือเป็นขั้นตอนสำคัญที่จะทำให้ บันไดหนีไฟ ใช้งานได้จริงและผ่านการตรวจรับรอง
- การติดตั้งโครงสร้างเสริม: เมื่อคอนกรีตส่วนเดิมถูกตัดออกไป กำลังการรับน้ำหนักของขอบพื้นจะลดลง จึงต้องมีการติดตั้งคานเหล็กเสริมเข้ากับขอบช่องเปิดใหม่ เพื่อถ่ายโอนน้ำหนักไปยังคานหรือเสาหลักใกล้เคียง คืนความสมดุลและความแข็งแรงให้กับระบบพื้นเดิม
- การทำแนวกันไฟและควันลาม: บันไดหนีไฟที่ดีต้องป้องกันทั้งไฟและควันพิษ หลังติดตั้งโครงสร้างบันไดเสร็จเรียบร้อย จะต้องใช้วัสดุกันไฟลาม และเคมีภัณฑ์ทนไฟทำการอุดรอยต่อระหว่างโครงสร้างบันไดใหม่กับขอบคอนกรีตเดิมอย่างมิดชิด ตามมาตรฐานความปลอดภัยอัคคีภัย
สรุป
การตัดคอนกรีตสำหรับบันไดหนีไฟในอาคารสูง ไม่ใช่เพียงแค่งานรื้อถอนสกัดปูนทั่วไป แต่เป็นงานวิศวกรรมโครงสร้างขั้นสูงที่ต้องอาศัยความแม่นยำและความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง ตั้งแต่การประเมินตามข้อกำหนดกฎหมาย การสแกนสำรวจโครงสร้างภายใน การวางแผนค้ำยันและเจาะตัดอย่างปลอดภัย ไปจนถึงการเสริมโครงสร้างและติดตั้งระบบกันไฟลามเพื่อความสมบูรณ์แบบ
หากท่านกำลังวางแผนปรับปรุงอาคารสูงหรือต้องการตัดเจาะเปิดช่องพื้นสำหรับบันไดหนีไฟให้ได้มาตรฐาน KN Progress พร้อมเป็นพันธมิตรที่ได้รับความไว้วางใจ ด้วยทีมงานวิศวกรมืออาชีพ นวัตกรรมการตัดคอนกรีตที่ทันสมัย และมาตรการความปลอดภัยระดับสากล เพื่อให้อาคารของคุณผ่านการรับรองตามกฎหมายอย่างราบรื่นและมั่นใจในความปลอดภัยสูงสุด


